(In waterstand en welstand)
Een verslag van de grote watersnood van 1925/26 in Noord Limburg.
Op donderdag 31 december 1925 gaat het dan toch mis. In alle vroegte breekt de Maasdijk bij Overasselt onder druk van wekenlange regenval, extreem hoog water en een zuidwesterstorm. Tijdens de vroegmis komt iemand de kerk van Overasselt binnen stormen: ‘Den diek is doorgebroken.’ Iedereen spoedt zich naar huis om te redden wat er te redden valt. Kinderen, het vee, de oogst, alles wordt naar de zolder gebracht of naar hoge, droge plekken elders in het dorp.
De dijkdoorbraak komt als een verrassing, maar toch ook weer niet. Al jaren waarschuwt het provinciebestuur van Gelderland het polderdistrict Rijk van Nijmegen dat het iets moet doen aan het dijkvlak bij Over- en Nederasselt. Dat is te laag en in slechte conditie. Aan de overzijde van de Maas is de dwarskade rond de Beerse overlaat op aandringen van de Brabantse boeren met 11 centimeter opgehoogd. Daardoor is de druk op de dijken aan de noordkant toegenomen. Reden temeer tot zorg.
Jaren hebben rijk, provincie en polderdistrict gesteggeld over de vraag wie de kosten moet betalen voor de dijkverzwaring, maar er is niets gebeurd. Begin december 1925 nog kreeg het polderbestuur Rijk van Nijmegen een brandbrief uit Arnhem. De strekking: als jullie nu niets doen aan die dijk, laten wij het doen, maar dan op jullie kosten.
Op 21 december vergaderde het polderbestuur. Afgevaardigde Festen uit Overasselt betoogde: “Ik woon daar zelf achter die dijk en zou de eerste zijn die van een doorbraak te lijden zou hebben. Ik zou zo niet spreken als ik enig gevaar vermoedde of dacht dat de dijk niet veilig zou zijn. Maar ik ga achter die dijk nog rustig liggen slapen.”
Toch denkt niet iedereen er zo over, zo blijkt uit het dagboek van de familie van Hezewijk uit Nederasselt over die dagen: “Half Nederasselt had de dag voor de doorbraak nog over de dijk gelopen, want er staat onvermijdelijk iets te gebeuren. Het water klotst hier en daar over de dijk.”
En dan de actualiteit vandaag, augustus 2026
Record lage waterstanden in de Rijn en in de Maas. De waterstand in de Rijn bij Duisburg, normaal rond de 4 meter, is gezakt tot slechts anderhalve meter.
(Hé, waar doet mij dat aan denken?!)
Scheepvaart wordt sterk bemoeilijkt of zelfs onmogelijk. Duitse bedrijven raken door hun voorraad grondstoffen heen door gebrek aan aanvoer via de Rijn. (Kern)centrales langs de rivieren moeten stoppen met het leveren van energie door gebrek aan koelwater. Zorgen over de economie die hierdoor een zware klap krijgt. Zelfs de bouw wordt geraakt door tekort aan zand en grind.
Wat betekent dit allemaal?
De mens werkt aan de maakbare samenleving, de maakbare wereld. Zelfs ogenschijnlijke veranderingen in klimaat worden toegeschreven aan de mens. Bij ons is het deze zomer warm en droog, maar in de Noordelijke IJszee worden opvallend lage temperaturen gemeten. Weer en klimaat, en dus ook de gevolgen ervan, vallen duidelijk buiten de maakbare mogelijkheden van de mens, ondanks verhalen over het ‘dimmen van de zon’ met witte strepen in de lucht.
Ja, en wie niet in God, de Schepper en Onderhouder van onze wonderlijk mooie planeet, gelooft zal het allemaal aan toeval en menselijk ingrijpen wijten en de gevolgen duiden als noodlot. Maar, Wie wél gelooft in de Schepper van hemel en aarde heeft een veel breder perspectief!
In het verleden werden rampen vaak gezien als een straf van God. In onze ‘verlichte’ tijd wordt dit als onzin gezien. Maar zou er toch niet een verband bestaan tussen menselijk gedrag en een reactie van God daarop?
De Bijbel spreekt daar duidelijk over: zegen en vloek zijn wel degelijk gevolgen van menselijk gedrag. Lees Deuteronomium 28 maar! Ja maar, is dat dan niet exclusief voor de Israëlieten? En zelfs slechts voor de tijd van het Oude Testament? Nou, wat zegt het Nieuwe Testament dan? Ontdek in onder andere Romeinen 11 hoe wij, niet-Joodse gelovigen in de God van Israël, verwant zijn aan Israël in het geloof. Wij zijn toegevoegd aan Israël, en niet andersom. Dus Gods regels voor Israël hebben wel degelijk iets voor ons te zeggen. Natuurlijk niet te verwarren met de Oudtestamentische offerdienst, die is vervuld door Jezus’ offer aan het kruis, maar Bijbels gezien zijn wij één met Israël! Dus het principe van zegen en vloek geldt voor iedereen die in de God van Israël gelooft!
Europa was een Christelijk werelddeel. En vooral Nederland was, onder met name de invloed van Johannes Calvijn binnen Europa een sterk voorbeeld hiervan.
In elk Europees land zie je tegenwoordig nog overal, in elke plaats wel een of meer kerken. En of de Christelijke leer nu onvolledig was of eenzijdig, het besef van een heilige God was overal aanwezig.
Je kunt het je nu niet meer voorstellen, maar ooit gaf de Staten Generaal van Nederland opdracht om de Bijbel te vertalen, daarom heet die ook de Statenvertaling, en ook de Psalmberijming van 1773 werd door de Staten Generaal geïnitieerd!
Totdat halverwege de 19e eeuw de verlichting, de evolutietheorie en diverse revoluties het Christendom naar de achtergrond drongen.
Ruim een eeuw later begon de migratiestroom. Eerst waren het gastarbeiders die wel snel weer terug zouden gaan, Maar ze bleven. En er kwamen er meer. Een stroom voornamelijk Islamitische immigranten veranderde het voorheen Christelijk Europa verder.
De vijandschap tegen God vertaalde zich in vijandschap tegen Joden en Christenen. Men had dus wel door dat dit de twee groepen mensen zijn die het obstakel vormen om God, de Schepper van het toneel te laten verdwijnen. En recent zien we de duivelde geest van het Islamitisch terrorisme als een olievlek om zich heen grijpen. En de meerderheid in Europa gaat er klakkeloos in mee: boycot van Israëlische producten, veroordelingen van de VN, enz. Haat en kwaad op straat met terreurvlaggen en Jodenjacht.
Erg genoeg, maar wanneer de overheden zich tegen Israël keren, op grond van het hechten van geloof aan leugenachtige berichtgeving, door haat ingegeven besluiten nemen, zoals in Spanje, Frankrijk, België en Nederland gebeurt, dan verdwijnt ook Gods bescherming. En dat geeft te denken.
Zou er dan niet tóch een relatie zijn tussen hardnekkig ongeloof en haat tegen alles wat bij God hoort, en de ineenstorting van de Europese economie? Zou er dat tóch een zekere samenhang zijn tussen de recente droogte en de gevolgen ervan, en de besluiten van goddeloze leiders van Europa die door allerlei anti-Israël-maatregelen, klimaatmaatregelen en Islamitische immigratie te faciliteren de deur wijd open zetten voor de meest desastreuse gevolgen?
Lieve mensen, bidt voor Europa, bidt voor Nederland zoals Abraham smeekte om Sodom niet om te keren ‘omwille van de tien gelovigen’.
Een God Die eenzamen in een huisgezin plaatst,
Die gevangenen uitleidt in voorspoed;
maar de opstandigen wonen in een dor land.
Psalm 68:7