
Vakantie… Wat betekent dat nog wanneer je gepensioneerd bent en ‘het hele jaar vakantie’ hebt?
Voor een schipper die woont op het platteland achter de dijk van de altijd grauwe Eems, en die het heldere water van de Oosterschelde en het IJsselmeer mist, is het een dilemma tussen een welkome afwisseling en het missen van de rust en ruimte thuis. Vroeger in Dordt was de camper onze ontsnapping aan de drukte van de stad.
Nu is het andersom, campings zijn vol en druk, vaak hutje mutje met bijbehorende geluiden.
Vooral nadat de schoolvakantie voorbij is, is het de grijze golf die het beeld van kamperend Nederland en buitenland bepaalt. Op goed geluk met de caravan op stap is een uitdaging.
Wij vonden een plekje aan de Rijn bij Bacharach. Lekker schepen kijken en genieten van het uitzicht op de bergen en plaatsjes langs de oever van een bijna opdrogende rivier. Spannend of de pontjes nog varen; en hoe diep de schepen nog kunnen afladen. Zo te zien schat ik de diepgang van de passerende schepen op zo’n 1,50 of hooguit 1,75 meter. Deze beperking in diepgang betekent dat er slechts ongeveer een kwart van de totale vrachtcapaciteit kan worden meegenomen de Rijn op. Het zijn vooral tankers die passeren en een enkel containerschip, dat drie duwbakken meeneemt om toch maar aan de vereiste capaciteit te voldoen.
We waren nog net op tijd om een rondvaart te maken van Bacharach naar Sankt Goar en terug; de volgende dag werd het schip uit de vaart genomen wegens te lage waterstand. We hebben een lange wandeling gemaakt over de drooggevallen grindbanken, normaal de bodem van de Rijn.
Ik haal herinneringen op. Toen ik in 1971 als 16 jarige bij mijn vader aan boord stapte vervoerden we zout vanaf Rheinberg, tussen Wesel en het Ruhrgebied, naar Antwerpen voor de chloorfabrieken. Eens lagen we met de 60 jaar oude Louise van 1700 ton naast de gloednieuwe Guido S, een schip van 3600 ton. Omdat de aflaaddiepgang beperkt was tot ca 1,60 meter konden wij ongeveer 1000 ton zout laden tegenover de Guido S slechts 800 Ton!
En dit werd een trend; zwaardere dubbelwandige schepen met een lege diepgang van soms ruim een meter, veel duurder en bij lage waterstanden veel minder efficiënt. Nog een tijdje hebben de eigenaars van oude enkelwandige schepen het voordeel gehad van de zogenoemde ‘kleinwatertoeslag’, een financiële tegemoetkoming voor de beperking van de laadcapaciteit ten gevolge van laag water, terwijl ze nog bijna konden afladen.
Ik las in mijn kampeerstoel, met daarop een badstof hoes tegen de plakkerigheid van de septemberzon die het Rijndal nog steeds opstookte tot zo’n 30 graden, een boek met ervaringen van schippers uit een periode, synchroon aan mijn eigen loopbaan, over de Rijnvaart en hoe in bij voorbeeld 2015 de Rijn ook al bijna net zo laag stond als nu. En in 1976, ons trouwjaar, was het ook extreem; we reden naar Zwitserland waar de grote bergmeren meters onder het normale peil stonden.
Laag water is van alle tijden, dacht ik. En realiseerde me dat het juist die twee bijzondere herinneringen zijn; samen met papa de Rijn op, en onze huwelijksreis, die samenhangen met laag water op de Rijn.

Als tiener van 16 met je vader samen het schip runnen was een droom, maar ook onze huwelijksreis was bijzonder.
Als jeugdige avonturiers, pas getrouwd, reden we met een punttentje in de auto op goed geluk lekker 1000 kilometer weg naar dat prachtige land met witte sneeuwtoppen, groene alpenweiden, bruine koeien met bellen om hun nek en de karakteristieke houten huisjes. Koken op een primusje en passen rijden; de Susten, de Gotthard, de Furka en de Grimselpas; heerlijke vrijheid met haarspeldbochten. Maar niet voordat we op de heenreis de Keulse dom hadden beklommen, meer dan 500 ‘stufen’ (traptreden) en we een Rijnreis maakten van Koblenz naar Rüdesheim en weer terug. Ik wilde mijn bruidje mijn leven laten zien.
De Rijn en Zwitserland, twee magische werelden!
Later zijn we er nog regelmatig geweest; we hebben de gletsjers kleiner zien worden. We zien de Rijn grilliger worden in zijn transitie van gletsjerrivier naar regenrivier. Voor de schippers een hele puzzel; hoeveel kan ik laden, wat doet de waterstand in de tussentijd dat ik onderweg ben en wat houd ik eraan over? En ja, hoeveel risico durf ik te nemen? Een op de bodem kapot geslagen schroef of krom roer kosten meer dan de hele opbrengst van die ene reis.
En Zwitserland? Het is nog altijd even prachtig, maar tegenwoordig heel duur en je internetbundel is zó op buiten de EU.
En op mijn leeftijd lijkt het steeds verder weg te liggen.

Voor dit jaar zijn we tevreden met twee weekjes Bacharach am Rhein op camping Sonnenstrand, die dit laatste jaar van haar bestaan haar naam eer aan doet.
Boffen wij even!