Waar je in Europa ook komt, overal, in elk dorp en elke stad vind je wel een of meerdere kerkgebouwen.
Sommige als monument, sommige als ruïne, maar sommige zijn iconisch.
Denk aan de Dom in Keulen, de Notre Dame in Parijs, de Sagrada Familia in Barcelona.
De meeste kerken zijn als toeristische attractie échte
trekpleisters.

Funkties van kerktorens
Ook de cartografie maakte gebruik van kerktorens. De afstand van de ene toren tot de andere was maatgevend voor het in kaart brengen van de omgeving.
Kerktorens zijn nog altijd bijna overal herkenningspunten, landmarks zeg maar.
Ook verliep communicatie via kerkklokken in de torens.
Natuurlijk als oproep tot kerkgang, maar ook wanneer storm of overstroming dreigde werden de klokken geluid.
Zelfs onze taal ontleent spreekwoorden aan kerken en kerkklokken.
Bij voorbeeld:
Spreekwoorden
‘Het gaat erin als klokspijs’ = Het eten smaakt goed.
Klokspijs is de metaallegering waarvan klokken werden gegoten, en die ,moest in één keer in de vorm worden gegoten om een homogeen geheel te krijgen. Anders kon de klok scheuren of had hij een doffe klank.
‘Hij heeft de klok horen luiden, maar hij weet niet waar de klepel hangt.’ = Hij heeft ergens wel een idee van, maar weet het fijne er niet van. De klok ziet en hoort iedereen wel, maar de klepel die in de klok hangt maakt wel het geluid, maar is niet te zien.
‘Iets aan de grote klok hangen.’ = Iets (meestal iets vertrouwelijks) openbaar maken. De grote klok is natuurlijk de kerkklok in de toren.
‘Hoog van de toren blazen.’ = Iets dat iemand heel belangrijk vindt, meestal een mening, en dan op een bazige manier gebracht. Plaatselijke algemene bekendmakingen werden vanaf de toren omgeroepen, meestal voorafgegaan door trompetgeschal.
‘Hij is in de kerk geboren.’ = hij vergeet de deur achter zich dicht te doen. (Of zijn broekrits)
‘De kogel is door de kerk.’ = Het besluit is gevallen.
De meest bekende theorie komt uit de Tachtigjarige Oorlog. Tijdens gevechten was het een ongeschreven regel om kerkgebouwen uit respect te ontzien. Toen de Spanjaarden in 1573 een kanonskogel dwars door de Sint-Bavokerk in Haarlem schoten, was alle terughoudendheid voorbij. Dit werd opgetekend in de 18e eeuw door spreekwoordenkundige Carolus Tuinman.
En dan zijn er ook nog de honderden spreekwoorden en uitdrukkingen uit de Bijbel.
De Bijbel werd vertaald
In 1625 gaf de Staten Generaal opdracht de Bijbel in het Nederlands te vertalen.
17 September 1637 verscheen de eerste versie van de Statenbijbel. Uit deze vertaling hebben zich vele spreekwoorden en gezegdes blijvend in onze taal genesteld.
Ook Duitsland kende, sinds Johannes Gutenberg rond 1450 in Mainz de boekdrukkunst had uitgevonden, de Gutenbergbijbel die 5 jaar later verscheen.
Ook Engeland kreeg in 1611 een Bijbel in de eigen taal. Deze werd in opdracht van koning James 1 tot stand gebracht en heet daarom de King James vertaling.
Bijbelvertalingen hebben de reformatie, die begin 16e eeuw ontstond een enorme boost gegeven. Men kon nu zelf de Bijbel lezen en ontdekken hoeveel leerstellingen helemaal niet Bijbels waren!
Ontstaan van het Christendom in Europa
Google geeft voor het ontstaan van het Christendom in Europa de volgende feiten:
De 1e eeuw: Apostelen (onder wie Paulus) reisden door het Romeinse Rijk en stichtten de eerste christelijke gemeenten in Zuid-Europa (zoals in Griekenland en Rome).
313 n.Chr. (Edict van Milaan): Keizer Constantijn de Grote maakte een einde aan de vervolging van christenen en gaf het geloof een gelijke positie in het Romeinse Rijk.
380 n.Chr. (Edict van Thessalonika): Keizer Theodosius I riep het christendom uit tot de officiële staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk, waardoor de verspreiding in Europa in een versnelling kwam.
De vroege middeleeuwen: Na de val van het West-Romeinse Rijk (476 n.Chr.) speelden missionarissen, monniken en koningen (zoals de Frankische koning Clovis rond 500 n.Chr.) een grote rol bij het bekeren van Germaanse en Keltische volkeren in West- en Noord-Europa.
Tot zover Google.
De geschiedenis van het Christelijk geloof in Europa gaat dan verder met de reformatie en de opkomst van veel, héél veel verschillende kerkelijke denominaties. Maar hoe verscheiden en verdeeld ook, tot halverwege de 19e eeuw was Europa ronduit Christelijk!
Veranderingen
Echter, gebeurtenissen in die eeuw brachten grote veranderingen:
De tijd van de ‘verlichting’ brak aan.
Google geeft het volgende aan:
De Verlichting was een culturele en filosofische beweging in de 18e eeuw (ruwweg 1650–1789) waarin het gebruik van het menselijk verstand (de rede) en de wetenschap centraal stonden.
Wat hield de Verlichting in?
De rede boven geloof: Denkers vonden dat mensen moesten durven denken en niet klakkeloos geloven wat de Kerk of de koning vertelde.
Empirisme: Kennis ontstaat door zelf te ervaren, te kijken en te onderzoeken (zoals bij de wetenschappelijke revolutie).
Vooruitgangsgeloof: Door onderzoek en onderwijs zou de wereld steeds beter en eerlijker worden.
Gelijkheid en vrijheid: Ieder mens wordt vrij geboren en heeft recht op vrijheid van meningsuiting en godsdienst.
Voltaire kwam op voor godsdienstvrijheid en bekritiseerde de macht van de Kerk.
Montesquieu bedacht de trias politica (scheiding der machten: de wetgevende, uitvoerende en rechtelijke macht) om tirannie te voorkomen.
Jean-Jacques Rousseau vond dat de macht bij het volk lag (volkssoevereiniteit).
Adam Smith: Legde de basis voor de vrije markteconomie.
Gevolgen van de Verlichting
Politieke omwentelingen: De ideeën leidden tot grote revoluties, zoals de Amerikaanse Revolutie (1776) en de Franse Revolutie (1789).
Verlicht absolutisme: Sommige vorsten (zoals Frederik de Grote) gaven hun volk iets meer vrijheid (“alles voor het volk, niks door het volk”).
Nieuwe stromingen: De beweging legde de basis voor het moderne liberalisme, het socialisme en de mensenrechten.
Tot hier Google.
14 Juli 1789 brak de Franse revolutie uit met het bestormen van de Bastille . Op de Bijbelse leer gebaseerd respect voor de koning veranderde in ‘vrijheid, gelijkheid en broederschap.’
Vrijheid om zelf te bepalen hoe te denken en te doen, in plaats van Bijbelse normen en waarden.
Gelijkheid, geen God die boven de mensen staat.
Broederschap met de twee bovenstaande waarden als uitgangspunt in plaats van broeders en zusters in de Here.
24 November 1859 publiceerde Charles Darwin zijn werk ‘On the Origin of Species’ waarin hij kwam met een theorie over het ontstaan van de schepping zonder dat er een Schepper bij betrokken hoefde te zijn.
In 1867 verscheen ‘Das Kapital’ van Karl Marx, nadat hij samen met Friedrich Engels 19 jaar eerder het Communistisch manifest had gepubliceerd. De socialistische heilstaat werd hierin beschreven en gepromoot, een heilstaat zonder het heil dat tot de mensheid kwam in de Persoon van Jezus Christus.
We zien hier een patroon:
Geloof in God en in zijn Woord wordt eerst bestreden met geweld, en wanneer dat niet werkt, met misleiding.
De eerste eeuwen werden Christenen onder Nero voor de leeuwen gegooid; toen dat resulteerde in uitbreiding van het aantal gelovigen kwam Constantijn met een mengvorm van Christendom en Romeins heidendom, wat verder gecultiveerd werd door de Roomse Kerk waarin allerlei dwalingen gepredikt werden en de uitspraken van de paus ‘ex cathedra’ boven het Bijbelse woord verheven waren.
Dit patroon herhaalt zich in de 16e eeuw.
In de eerste helft van die eeuw de Reformatie, al snel daarna de Contrareformatie, die bestond uit één grote misleidings-actie van de Roomse Kerk. Bijbels geloof werd eerst onderdrukt door de inquisitie, later door misleidings-theologieën als het preterisme en het futurisme.
Meer hierover in mijn artikel ‘Daniël 9 en 7′
De 18e en de 19e eeuw laten een vergelijkbaar beeld zien: Deze periode vertoont een ingrijpende verandering in het Christelijk karakter van Europa.
Het Atomium in Brussel is een model van een ijzeratoom. Toeval of een verwijzing naar de benen en de voeten van het beeld uit Daniël 2:33-35?

In één zin samengevat: God werd aan de kant gezet en de mens kwam in Zijn plaats als het hoogste gezag. De oude ‘Christelijke’ macht werd aan de kant gezet door revoluties, waarbij het nodige bloed vloeide en ideologieën met de mens in de hoofdrol gemeengoed werden.
En inderdaad gaan veel kerken en Christelijke stromingen hierin heel ver mee. Denk aan de zogenaamde ‘Groene Kerk’, de oecumenische inspanningen op basis van een andere eenheid dan die waarvoor Jezus bidt in Johannes 17.
Als uitzondering op deze ontwikkeling zien we gelukkig een toename van Bijbelgetrouwe stromingen, maar ook deze worden bedreigd door misleiding. Een term als ‘welvaartsevangelie’ of ‘Kingdom now’, waarop verschillende stromingen aansluiten, is ronduit misleidend.

De grootste misleiding van dit moment zijn de leugens die verspreid worden over Israël die wereldwijd gepromoot worden en waarvan Joden en Christenen die de Joodse wortels van het geloof erkennen, de dupe zijn.
Overigens heeft de slogan ‘From the river to the sea’ een Bijbels kantje: Lees de Koningspsalm, Psalm 72:8 maar:
Hij zal heersen van zee tot zee, van de rivier de Eufraat tot de einden der aarde.
Europa was dus ooit een christelijk continent, en Nederland een Christelijk land. Grote namen als Luther, Calvijn, Zwingli, J.S. Bach, G.F. Handel, Pascal, enz. hebben de Europese geschiedenis gekleurd met Christelijk geloof.
En zoals eerder genoemd: overal zijn bouwwerken te zien die relateren aan het Christelijk karakter van de Europese bevolking.
Vanaf de 17e en 18e eeuw kwam de leegte van een seculier Europa dat zichzelf tot hoogste macht verheft.
Een leegte aan moreel compas, waardoor, bij gebrek aan Goddelijk gezag, de ‘ik-cultuur, met niemand boven mij’, hoogtij viert en waarvan abortus, euthanasie, het verheerlijken van terrorisme, antisemitisme en haat tegen Israël en alles wat Joods is, de gevolgen zijn.


En die leegte wordt opgevuld door de supranationale macht van Brussel, Straatsburg en Frankfurt. Deze macht staat zelfs boven de nationale democratische regeringen van de Europese landen. En de opvulling is immigratie van Moslims. De islam heeft exact dezelfde eigenschappen als satan: Liegen, verdelen, moorden en verwoesten. Hoe blind is Europa geworden!
Ziet u ook de overeenkomst in deze twee plaatjes? Veelzeggend, toch?!
Deze conclusie doet me denken aan een gelijkenis van Jezus uit Mattheus 12:42-45
De koningin van het Zuiden zal in het oordeel optreden met dit geslacht en het veroordelen, want zij is gekomen van de einden der aarde om de wijsheid van Salomo te horen, en zie, meer dan Salomo is hier.
Zodra de onreine geest van de mens is uitgevaren, gaat hij door dorre plaatsen om rust te zoeken, maar hij vindt die niet. Dan zegt hij: Ik zal terugkeren naar mijn huis, waar ik ben uitgevaren; en als hij komt, vindt hij het leegstaan [en] geveegd en op orde. Dan trekt hij heen en neemt zeven andere geesten mede, bozer dan hijzelf; en zij komen binnen en wonen daar. En het wordt met die mens in het einde erger dan in het begin. Alzo zal het ook gaan met dit boze geslacht.
De gevolgen zien we in geweld, haat en kwaad op straat, maar ook in het klimaat!
Toen God de Farao van Egypte wilde treffen, deed hij dat door zijn eigen afgoden te kijk te zetten.
Zien we nu niet hetzelfde patroon?
De afgod van de ‘Green Deal’ wordt door de Allerhoogste te kijk gezet door een droogvallende Rijn, door bosbranden en overstromingen. De afgod van de welvaart staat op instorten door toedoen van kortzichtige regeringen en exorbitante uitgaven aan luchtkastelen als oorlog en klimaat. Bovendien wordt tegelijkertijd de economie gesmoord door regels en belastingen. Zo graaft Europa zijn eigen graf.
Arm Europa, je was zó gezegend met Gods Woord. Je hebt het verkwanseld, weggegooid.
Je werd een lege huls, waarin satan zich maar ál te graag nestelt.
Is er nog hoop? Altijd!
De God tot wie Salomo bad is nog steeds Dezelfde!
Wanneer Ik de hemel toesluit, zodat er geen regen is, wanneer Ik de sprinkhanen gebied het land kaal te vreten, indien Ik pest onder mijn volk zend, en mijn volk waarover mijn naam is uitgeroepen, verootmoedigt zich en zij bidden en zoeken mijn aangezicht en bekeren zich van hun boze wegen, dan zal Ik uit de hemel horen, en hun zonde vergeven en hun land herstellen.
2 Kronieken 7:13-14
Er is dus redding voor Europa, voor Nederland, wanneer wij ons massaal verootmoedigen en bekeren, en God gaan zoeken in gebed.
Lieve lezer, herken je de geschetste patronen van zonde, berouw, vergeving en herstel?
Trek je het je aan? Ga dan in op Gods uitnodiging en hoop op Zijn belofte van een hersteld land.